PTSS
PTSS beïnvloedt je dagelijks leven. De ingrijpende gebeurtenis die jij meemaakte, blijft je achtervolgen. Je schrikt ‘s nachts wakker, hebt last van herbelevingen en/of vermijdt situaties die je aan de nare gebeurtenis doen denken. Word jij achtervolgd door een nare gebeurtenis?
Wij kunnen je helpen
Direct de juiste hulp van een psycholoog die bij je past
- Erkende psychologen
- Al 47.242 mensen geholpen
- Snel en persoonlijk
- Geen wachtlijst
Dit bericht is voor het laatst bijgewerkt op: 26 mei 2023
hoe we je kunnen helpen.
![PTSS](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/trauma-500x400.png)
Wat is PTSS?
PTSS staat voor post-traumatische stress-stoornis. Als je iets ingrijpends meemaakt en het lukt je niet om het een plek te geven, kan er een trauma ontstaan. Dit kan ontwikkelen tot PTSS. De nare gebeurtenis dringt zich op. Je hebt last van nachtmerries en flashbacks (herbelevingen). Hierdoor is het lastig om de draad op te pakken in het dagelijks leven en kan je last krijgen van sombere gevoelens.
Als je als kind langdurig iets heel ergs meemaakte, zoals seksueel misbruik, mishandeling of als je niet goed verzorgd werd, kan het zijn dat je complexe post-traumatische stress-stoornis (c-PTSS) ontwikkelt.
Ongeveer 10% van de mensen die een traumatische ervaring heeft meegemaakt, krijgt last van PTSS-klachten. Of je PTSS ontwikkelt, hangt af van een combinatie van persoonlijke en omgevingsfactoren.
PTSS symptomen
Na een traumatische gebeurtenis kan je last krijgen van de volgende PTSS symptomen:
- levensechte terugkerende herinneringen van de nare gebeurtenis;
- herbelevingen en/of nachtmerries over de gebeurtenis;
- somberheid, boosheid, agitatie, wanhoop;
- angsten en/of paniekaanvallen;
- gevoelens van schuld of minderwaardigheid;
- roekeloos of agressief gedrag;
- huilen;
- vermoeidheid;
- concentratieproblemen;
- overdreven schrikreacties;
- onrustig/gejaagd gevoel;
- slaapproblemen;
- alles vermijden wat aan de gebeurtenis doet denken.
Op het moment dat een of meer van deze klachten langer dan 4 weken na de traumatische gebeurtenis aanhouden, kan het zijn dat je last hebt van PTSS.
![Doe de Psyned zelftest](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/Algemene-icoon-groot.png)
Heb ik een trauma?
Krijg inzicht in je klachten en bijpassend advies.
Klachten PTSS
De symptomen van PTSS kan je in 4 categorieën verdelen: herbeleving, vermijding, verhoogde spanning en negatieve gevoelens en gedachten. Je kan na de ingrijpende gebeurtenis direct last hebben van lichamelijke en psychische klachten, maar ze kunnen ook later ontstaan. Hoeveel symptomen je ervaart en de ernst ervan verschillen per persoon.
Herbeleving
Als iets je doet denken aan het traumatische moment, ook wel een trigger genoemd, kan dat herbelevingen veroorzaken. Je wordt overspoeld door herinneringen aan wat er gebeurd is en je voelt vaak dezelfde angst en spanningen als toen. Je begint te zweten, trillen of je krijgt hartkloppingen. Soms heb je het gevoel dat je weer terug bent in dat moment, ook wel flashbacks genoemd.
Vermijding
Om het nare gevoel niet te hoeven voelen, ga je situaties die je doen denken aan het trauma, uit de weg. Je praat er niet over en het liefst denk je er ook niet over na. Sommige mensen gebruiken hierbij verdovende middelen, zoals alcohol en drugs.
Verhoogde spanning
Na de gebeurtenis ervaar je meer spanning. Je bent steeds op je hoede. Het kan ook zijn dat je sinds het meemaken van de traumatische gebeurtenis sneller schrikt. Misschien ben je daardoor prikkelbaarder geworden. Je kan ook last hebben van woede-uitbarstingen of zelfs agressief gedrag. Of je hebt last van huilbuien, zonder dat hier een duidelijke reden voor is. Daarnaast neem je mogelijk meer risico’s en vertoon je roekeloos gedrag. Ook kan je last hebben van concentratie- en slaapproblemen.
Negatieve gevoelens en gedachten
Na een traumatische gebeurtenis kan je last krijgen van negatieve gevoelens zoals angst, boosheid, walging, schuld of schaamte. Het kost moeite om positieve gevoelens te ervaren. Je hebt minder interesse in activiteiten die je eerder graag deed. Je kan ook merken dat je negatiever denkt over jezelf, anderen en/of de wereld. Bijvoorbeeld: ‘Ik ben slecht’, ‘Niemand is te vertrouwen’, ‘De wereld is een gevaarlijke plek’.
Dissociatie PTSS
Soms kan het gebeuren dat je een deel van je trauma vergeet, dit heet verdringing. Doordat je steeds meer afstand van je emoties neemt, krijg je het gevoel dat je buiten jezelf treedt (depersonalisatie).
Een andere klacht die je kan ervaren is derealisatie. Je hebt dan het gevoel dat de wereld niet echt is en het voelt als een droom. Prikkels komen niet binnen. Je voelt je minder betrokken met je omgeving.
Derealisatie en depersonalisatie worden ook wel dissociatie genoemd. Dit is een natuurlijke reactie die optreedt bij een heftige of stressvolle gebeurtenis. Om jezelf te beschermen koppel je jezelf los om te ontsnappen van de nare situatie.
Complexe PTSS
Als je als kind herhaaldelijk en langdurig nare dingen meemaakt, zoals misbruik, geweld of onveilige hechting, kan er een complexe PTSS ontstaan, ook wel C-PTSS of ontwikkelingstrauma genoemd. Dit heeft grote gevolgen voor hoe je brein, persoonlijkheid, cognitieve en sociale vaardigheden zich ontwikkelen, en dat kan later voor problemen zorgen. Naast de symptomen van gewone PTSS, zijn er nog drie andere kenmerken die voorkomen bij C-PTSS.
- Emotieregulatie-problematiek. Dit betekent dat jij je emoties minder goed de baas bent. Je raakt sneller overspoeld door emoties en kan moeilijker kalmeren.
- Zelfbeeldproblematiek. Door de gebeurtenis die je hebt meegemaakt heb je een vertekend beeld over jezelf. Je vindt jezelf bijvoorbeeld slecht of niet de moeite waard.
- Interpersoonlijke relatieproblemen. Relaties onderhouden kost je veel moeite. Je hebt misschien geleerd om jezelf weg te cijferen en altijd aan te passen aan de behoeften van een ander. Of je hebt geleerd om je hard of zelfs agressief op te stellen in relaties, zodat er nooit meer misbruik van jou gemaakt wordt. Een andere mogelijkheid is dat je het aangaan van relaties liever uit de weg gaat, omdat dit te veel spanning oplevert.
Luister de podcast Waar wacht je op?
Hoe weet je dat je een trauma hebt?
Oorzaak PTSS
Waarom sommige mensen PTSS ontwikkelen en anderen niet, is nog niet helemaal duidelijk. Er zijn een paar factoren die een rol kunnen spelen. Hoelang een trauma duurt kan belangrijk zijn. Als een trauma uit meerdere gebeurtenissen bestaat, heeft dat vaak meer invloed dan een enkele gebeurtenis. Ook speelt je persoonlijkheid een grote rol. Sommige mensen zijn wat gevoeliger dan anderen. Daarnaast is de steun van je omgeving belangrijk. Als je de ruimte kreeg om over je trauma te praten en steun hebt ontvangen, is de kans kleiner dat je PTSS ontwikkelt.
Gevolgen PTSS
PTSS heeft veel invloed op je dagelijks leven. Je wordt telkens door nachtmerries en triggers herinnerd aan de nare gebeurtenis. Daardoor ben je steeds op je hoede en voel je je angstig. Je begint plekken te vermijden die je aan de gebeurtenis herinneren, zodat je al deze gevoelens niet hoeft te voelen. Als je PTSS niet behandeld kunnen je klachten erger worden. Je relaties komen onder spanning te staan. Ook kan je problemen op het werk krijgen.
Lichamelijke gevolgen van PTSS
Langdurige stress doet veel met je lichaam. Het houdt je hartslag en ademhaling hoog, wat je uitput en moe doet voelen. Iemand met PTSS ervaart ook vaker chronische pijn, zoals hoofdpijn, rugpijn, spierpijn en gewrichtspijn. Dit komt omdat je lichaam nooit echt tot rust komt. Daarnaast heeft iemand met PTSS ook vaak last van darmproblemen, maagpijn en misselijkheid. Stress verhoogt de productie van stresshormonen, zoals adrenaline en cortisol, wat kan leiden tot een hogere hartslag, bloeddruk en ontstekingsniveaus. Dit vergoot het risico op hartziekten en beroertes.
Behandeling bij PTSS
Loop niet te lang door met je klachten. Dit kan ervoor zorgen dat ze erger worden. Met de juiste PTSS behandeling kan je de traumatische gebeurtenis een plek geven. Een veelgebruikte therapievorm hiervoor is EMDR. Tijdens EMDR ga je terug naar het pijnlijke moment. Terwijl je dit doet focus je op een afleidende stimulans. Dit kan een lampje of de vinger van je psycholoog zijn. Je werkgeheugen raakt vol, want terugdenken aan de gebeurtenis en focussen op de stimuli, kost veel inspanning. Dit activeert je verwerkingssysteem.
Hulp bij PTSS
Een onverwerkt trauma heeft vaak een grote impact op je leven. Neem je klachten daarom serieus. Heb jij vragen of zorgen? Wij helpen jou graag. Plan hier plan hier een gratis adviesgesprek in of bel ons op 085 - 4014 720.
Informatie gecontroleerd door expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd en goedgekeurd door Jolice Metzer. Jolice is psycholoog in Haarlem en o.a. gespecialiseerd in het behandelen van trauma. Ze is aangesloten bij Psyned, het NIP en VGCT.
Deze psychologen helpen je graag bij PTSS
Bekijk hun profiel en plan je gratis adviesgesprek in.
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/JoliceMetzer-150x150.jpg)
JoliceMetzer
Behandelt:
Chronische pijn, Intelligentietest, Agressie, Depersonalisatie en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/1523527073-Yvonne-Willems-150x150.jpg)
YvonneWillems
Behandelt:
Burn-out, Chronische vermoeidheid, Posttraumatische stressstoornis (PTSS), Faalangst en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/Anne-cox-150x150.jpg)
AnneCox
Behandelt:
Ongewenste kinderloosheid, Autisme, Tinnitus, Werkgerelateerde problematiek en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/Marion-van-Nes-nieuw-3-150x150.jpg)
Marionvan Nes
Behandelt:
Premenstrueel syndroom (PMS), Depressie, Niet-aangeboren hersenletsel (NAH), Posttraumatische stressstoornis (PTSS) en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/1508839085-PicturePeople-Maastricht-9-of-30-150x150.jpg)
LoesDols
Behandelt:
Angst, Faalangst, Rouw- en verliesverwerking, Samengestelde gezinnen problematiek en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/1333625265-44kw-klein-150x150.jpg)
BertBavelaar
Behandelt:
Chronische pijn, Seksverslaving, Aanpassingsproblematiek, Seksuele identiteit en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/thumbnail_Francine-Wong-Loi-Sing-Witz-kleur-kopie-150x150.jpg)
FrancineWong Loi Sing-Witz
Behandelt:
Burn-out, Negatief zelfbeeld, Autisme, Problemen rondom zwangerschap en meer
Talen:
![psyned psycholoog](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/Petra-van-Assen-HR-@-Lotje-Fotografeert-1-150x150.jpg)
Petravan Assen
Behandelt:
Rouw- en verliesverwerking, Aanpassingsproblematiek, Samengestelde gezinnen problematiek, Stress- en spanningsklachten en meer
Talen:
![afbeelding aanbeveling](https://www.psyned.nl/wp-content/uploads/shutterstock_1607982613-scaled.jpg)
Janine (40): 'Ik merkte al snel dat ik mentaal een behoorlijke klap had gekregen.'
Janine kreeg na een auto-ongeluk te maken met een trauma en durfde hierdoor geen auto meer te rijden.Informatie gecontroleerd door expert
De informatie op deze pagina is gecontroleerd en goedgekeurd door Jolice Metzer. Jolice is psycholoog in Haarlem en o.a. gespecialiseerd in het behandelen van trauma. Ze is aangesloten bij Psyned, het NIP en VGCT.
Blogs over PTSS
In de Psyned blog delen we handige tips, adviezen en inzichten over mentale gezondheid.
Waar wacht je op?
Bel van maandag tot en met vrijdag (08.30-17.00 uur) naar 085-4014720 of plan hieronder je adviesgesprek in.